ΥΠΟΘΕΣΗ «ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ». Η ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΝΗΣΙΟΥ

 

ΑΟΖ … ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΚΑΘΟΡΙΖΕΤΑΙ

Σε μία προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών για συμβιβαστικές λύσεις προκειμένου να διευθετηθούν θέματα μεταξύ κρατών τα οποία επεδίωκαν ευρύτερη δικαιοδοσία για την εκμετάλλευση των παράκτιων πλουτοπαραγωγικών τους πόρων, υπεγράφη στις 10.12.1982 στο Montego Bay της Τζαμάικα, η «Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας» (UNCLOS) [1]  

Η Σύμβαση αυτή, εκτός από διατάξεις που εκφράζουν το εθιμικό δίκαιο (αιγιαλίτιδα ζώνη, υφαλοκρηπίδα κλπ) εισήγαγε και νέους θεσμούς, με σημαντικότερο των οποίων την «Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη» (ΑΟΖ), η οποία εκτείνεται μέχρι τα 200 ν.μ και αποτελεί μία ζώνη στην οποία το παράκτιο κράτος έχει δικαιώματα οικονομικής φύσης. Μεταξύ πολλών άλλων, στο θέμα της ΑΟΖ καθορίστηκε με σαφήνεια (άρθρο 121 της UNCLOS III), ότι όλα τα νησιά δικαιούνται αιγιαλίτιδα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, αλλά και πως οποιαδήποτε διαφορά προκύπτει, θα επιλύεται με κύριο όργανο το Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας (ITLOS). 

Όμως, ενώ η Συνθήκη υπεγράφη από 157 κράτη, καταψηφίστηκε από τέσσερα … τις ΗΠΑ, το Ισραήλ, την Βενεζουέλα και φυσικά … από την Τουρκία.

 

Γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν ανακηρύσσει την δικαιούμενη ΑΟΖ της χώρας στο Αιγαίο;

Η Διεθνής Σύμβαση ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν. 2321/1995 (ΦΕΚ Α’ 136/23.6.1995) και βάσει αυτής της διάταξης, αρκεί ένα Προεδρικό Διάταγμα (μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου) για να ανακηρύξει με μονομερή πράξη την ΑΟΖ της Ελλάδος, χωρίς να χρειάζεται οποιαδήποτε συμφωνία με άλλη χώρα.

Το πρόβλημα όμως δημιουργείται γιατί η Τουρκία δεν υπέγραψε την Συνθήκη (έστω και αν σύμφωνα με τις γνώριμες πρακτικές της, έχει ανακηρύξει την δική της ΑΟΖ στην Μαύρη Θάλασσα από το 1986) και δημιουργεί σοβαρό κώλυμα, γιατί πρωτίστως δεν δέχεται ότι το Καστελόριζο έχει υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, και δευτερευόντως γιατί προκρίνει την «αρχή της ευθυδικίας»  (την οποία μάλιστα έχει νομοθετήσει με τον Ν. 2674/1982) σε αντίθεση με την διεθνώς κυρίαρχη «αρχή της μέσης γραμμής» την οποία προκρίνει η Ελλάδα.

Γιατί όμως η ΑΟΖ ενός τόσο μικρού νησιού όπως είναι το Καστελόριζο έχει τόσο μεγάλη σημασία ώστε να είναι δύσκολη η εξεύρεση λύσης μεταξύ των δύο χωρών;

 

ΥΠΟΘΕΣΗ «ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ»

Καστελόριζο ή Μεγίστη … το μεγαλύτερο νησί ενός συμπλέγματος μικρών νήσων [2] που ανήκει στα Δωδεκάνησα, με έκταση μόλις 9 τετραγωνικών χιλιομέτρων και το οποίο απέχει σχεδόν 1,3 ν.μ από την Τουρκία και 72ν.μ από τις ακτές της Ρόδου.

Ένα μικρό νησί με πληθυσμό λίγο μεγαλύτερο των 400 κατοίκων, αλλά του οποίου η σημασία είναι αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους του. Ένα νησάκι που όπως προαναφέρθηκε, αποτελεί το θέμα αντιπαράθεσης των δύο χωρών και βέβαια όπως όλοι γνωρίζουν, το επίκεντρο των τουρκικών προκλήσεων.

Την ιδιαίτερη αξία του …  

… το Καστελόριζο (αλλά και οι Ρω - Στρογγύλη) την οφείλει στην γεωγραφική του θέση και κατ΄ επέκταση στην ΑΟΖ του (την οποία δεν δέχεται η Τουρκία), και η οποία προσθέτει στην εθνική ΑΟΖ μια μεγάλη θαλάσσια έκταση, κάνοντάς την να συνορεύει με τις ΑΟΖ της Κύπρου [3] και της Αιγύπτου, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει σημαντικά την τουρκική, όπως φαίνεται καθαρά στους χάρτες της εικόνας.

 

 

 

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΤΟΥ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ

Η οργάνωση «Marine Regions» αποτελεί δημιούργημα του «Flanders Marine Institute» με έδρα στην πόλη Ostend του Βελγίου και θεωρείται το παγκόσμιο κέντρο χαρτογράφησης θαλασσίων ζωνών. Τον Οκτώβριο του 2016 εξέδωσε την 9η έκδοση με τους αναθεωρημένους χάρτες για όλα τα παράκτια κράτη του πλανήτη, περιλαμβάνοντας τα χωρικά ύδατα, τις ΑΟΖ, τις συνορεύουσες ζώνες κλπ. 

Έτσι, βλέποντας ΕΔΩ  και ΕΔΩ τους χάρτες των ΑΟΖ Ελλάδος και Τουρκίας που εξέδωσε ο καθ΄ ύλην αρμόδιος Οργανισμός, διαπιστώνουμε ότι ταυτίζονται απόλυτα, με αυτούς των ελληνικών θέσεων.    

 

 

ΤΟ ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ ΠΟΥΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

Στο θέμα της Μεγίστης, στην γνωστή πια τουρκική προκλητικότητα, προστίθενται και ύποπτης πρόθεσης δηλώσεις «Ελλήνων» πολιτικών και «ειδημόνων» που ρίχνουν νερό στον μύλο των τουρκικών διεκδικήσεων, σύμφωνα με τις οποίες το νησί δεν ανήκει στο Αιγαίο. Φυσικά ο ύποπτος αυτός ισχυρισμός, ανεξάρτητα απ΄ την ακρίβεια ή ανακρίβειά του, δεν έχει καμία απολύτως σημασία, αφού το Καστελόριζο ανήκει επίσημα στα Δωδεκάνησα.

 

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

… αδιάψευστοι μάρτυρες της υπαγωγής του στα Δωδεκάνησα, αποτελούν ...

 

-   Η Συνθήκη της Λοζάνης με την οποία τα Δωδεκάνησα περιέρχονται στην κυριαρχία της Ιταλίας

Άρθρο 15:   «Η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας παντός δικαιώματος και τίτλου επί των κάτωθι απαριθμουμένων νήσων, τουτέστι της Αστυπαλαίας, Ρόδου, Χάλκης, Καρπάθου, Κάσσου, Τήλου, Νισύρου, Καλύμνου ,Λέρου , Πάτμου, Λειψούς, Σύμης και Κω, των κατεχομένων νυν υπό της Ιταλίας και των νησίδων των εξ αυτών εξαρτώμενων, ως και της νήσου Καστελορίζου»

-   Η Συνθήκη των Παρισίων με την οποία τα Δωδεκάνησα περιέρχονται στην κυριαρχία της Ελλάδας

Άρθρο 14:   «1. Η Ιταλία εκχωρεί εις την Ελλάδα εν πλήρει κυριαρχία  τας νήσους της Δωδεκανήσου τας κατωτέρω απαριθμουμένας, ήτοι: Αστυπάλαιαν, Ρόδον, Χάλκην, Κάρπαθον, Κάσον, Τήλον, Νίσυρον, Κάλυμνον, Λέρον , Πάτμον, Λιψόν, Σύμην , Κω και Καστελόριζον, ως και τας παρακειμένας νησίδας»

-   Το Διάταγμα του Βασιλέως Παύλου της 3ης Ιανουαρίου του 1948, περί προσάρτησης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα [4]

 

.

 

-   Τέλος, αν και δεν απαιτείται καμία περαιτέρω απόδειξη του αυταπόδεικτου, παρατίθενται επικουρικά στην συνέχεια τρεις χάρτες από την εποχή της ιταλικής - γερμανικής κατοχής καθώς και της βρετανικής διοίκησης που περιλαμβάνονται στο βιβλίο του Ιστορικού & Ακαδημαϊκού Κων. Σβολόπουλου με τίτλο «Το καθεστώς των Νησίδων στο Ν.Α Αιγαίο - Η Μαρτυρία των Πηγών» (Βιβλιοπωλείο της «ΕΣΤΙΑΣ» 2002)

  

«Ιταλικά νησιά στο Αιγαίο Πέλαγος». Αναπαραγωγή του 1931, από χάρτη που δημιουργήθηκε από την Στρατιωτική Γεωγραφική Υπηρεσία τo 1928 σε κλίμακα 1:500.000.

 

Γερμανικός «Χάρτης Δωδεκανήσων» του 1944 σε κλίμακα 1:25.000. Γραφείο Στρατιωτικής Ιστορίας, Potsdam

 

Χάρτης από την ετήσια έκθεση του Διοικητή της Βρετανικής Στρατιωτικής Διοίκησης των Δωδεκανήσων, για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου, μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1946

 

 

 ΤΕΛΙΚΑ ΣΕ ΤΙ ΕΛΠΙΖΕΙ Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΒΛΕΨΕΩΝ ΤΗΣ;

Πέρα από την συνηθισμένη της πρακτική η γειτονική χώρα – πειρατής, η οποία διαχρονικά δεν σταματά να ζητά και να διεκδικεί, περιλαμβάνει στα «επιχειρήματά» της ανάλογες διαμάχες άλλων χωρών του πλανήτη, αλλά και δύο αποφάσεις Διεθνών Δικαστηρίων, σε περιπτώσεις που επίσης θεωρεί «ανάλογες» του Καστελόριζου και οι οποίες παρατίθενται εν συντομία στην συνέχεια

 

-   Νησί των φιδιών («Snake Island», γνωστό και σαν «Serpent Iland»)

Πρόκειται για ένα νησί στην Μαύρη Θάλασσα με πληθυσμό 100 ατόμων. Κατά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας, για το νησί το οποίο ανήκει στην Ουκρανία αλλά βρίσκεται κοντά στις Ρουμανικές ακτές, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης απεφάνθη τον Φεβρουάριο του 2009 ότι δεν έχει ΑΟΖ ούτε υφαλοκρηπίδα, παρά μόνον χωρικά ύδατα 12 ν.μ.

 

 

-   Νησί του Αγίου Μαρτίνου («St Martin΄s Iland»)

Το νησί με έκταση 8 τ.χλμ και 7.000 κατοίκους ανήκει στο Μπαγκλαντές, αλλά βρίσκεται απέναντι από τις ακτές της Μιανμάρ (Βιρμανίας), στον κόλπο της Βεγγάλης. Λόγω της μεταξύ τους διένεξης για την ΑΟΖ του νησιού, οι δύο χώρες προσέφυγαν για την επίλυση της διαφορά στους στο Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας (ITLOS), το οποίο απεφάνθη στις 14.3.2012, ότι το νησί δεν δικαιούται υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, παρά μόνο χωρικά ύδατα 12 ν.μ

Αξίζει να σημειωθεί, ότι για την απόφασή του αυτή το ITLOS, χρησιμοποίησε το «δεδικασμένο» του «Νησιού των φιδιών» που προαναφέρθηκε.

 

 

Έτσι, η Τουρκία μη έχοντας υπογράψει την UNCLOS και ευελπιστώντας να «δικαιωθεί» με την ανακήρυξη του Καστελόριζου ως νήσου χωρίς υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, διεκδικεί ένα μεγάλο κομμάτι από τις ΑΟΖ Ελλάδος και Κύπρου όπως φαίνεται στον χάρτη στην γραμμοσκιασμένη περιοχή …

 

 

Λαμβάνοντας υπόψη μας την διαχρονική στάση της Τουρκίας, δεν προκαλεί έκπληξη αφενός μεν ότι προ καιρού ο μόνιμος αντιπρόσωπός της στα Η.Ε με επιστολή του στον Γ.Γ του ΟΗΕ αναφερόταν στις … «υφαλοκρηπίδες της Τουρκίας και της Αιγύπτου που συνορεύουν» και αφετέρου το γεγονός ότι προ ημερών, στις 10.5.2019, το Υπουργείο Εξωτερικών στο πλαίσιο επίσημης ενημέρωσης για τις τουρκικές γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, παρουσίασε σε ξένους διπλωμάτες τις θέσεις του για την υφαλοκρηπίδα της χώρας, εμφανίζοντας μεταξύ άλλων χάρτη, στον οποίο το σύμπλεγμα της Μεγίστης … απλά δεν υπάρχει.

 

 

Κατ΄ αυτή την ενημέρωση και προκειμένου το τουρκικό ΥΠΕΞ να ενισχύσει την άποψή του, παρουσίασε χάρτες με τις διαφωνίες άλλων κρατών σχετικά με τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, όπως το 1993 της Δανίας με τη Νορβηγία, του Κατάρ με το Μπαχρέιν το 2001 κ.λπ.

 

ΣΧΟΛΙΟ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

Το άρθρο, αν και αποτελεί μία απλή – βασική ενημέρωση για το θέμα της υφαλοκρηπίδας – ΑΟΖ του συμπλέγματος της Μεγίστης, θεωρούμε ότι καταδεικνύει με σαφήνεια την τεράστια σημασία του θέματος, έστω και αν πρώην Υπουργός Εξωτερικών δήλωσε προ καιρού πως … «η ΑΟΖ είναι μια μόδα που θα περάσει» (!!!)

Κάθε στοιχειωδώς σκεπτόμενος Έλληνας, γνωρίζει καλά … τόσο την μακραίωνη πρακτική της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής (σε κάθε θέμα), όσο και την στάση των «Ελλήνων» Πεμπτοφαλαγγιτών, που σταθερά και μεθοδικά ρίχνουν νερό στον μύλο των τουρκικών διεκδικήσεων.

Η συνέχεια με την «φίλη και σύμμαχο» γειτονική χώρα δείχνει ολοένα και πιο σκοτεινή και αβέβαιη, ωστόσο για λόγους που θα αποφύγουμε να αναφέρουμε, εκτιμούμε ότι στα λίγα επόμενα χρόνια η Τουρκία – το κράτος με το βαρύ ποινικό μητρώο, θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ανίκητο αντίπαλο … την Νέμεση … Ο χρόνος θα δείξει …

 

Ι.Π

 

 

 

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ

[1]   UNCLOS:  United Nations Convention on the Law of the Sea

[2]   Ο Δήμος Μεγίστης περιλαμβάνει 14 νησίδες εκ των οποίων οι τρείς μεγαλύτερες, Μεγίστη, Ρω και Στρογγύλη, κατοικούνται … δηλαδή έχουν από μόνες τους οικονομική ζωή και το κυριότερο, μπορούν να συντηρήσουν από μόνες τους ανθρώπινη διαβίωση.

[3]   Σύμφωνα με την «UNCLOS III» και με βάση την αρχή της μέσης γραμμής που είναι η κυρίαρχη παγκοσμίως στην οριοθέτηση ΑΟΖ, η Ελλάδα με την Κύπρο, έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα μήκους 27 ν.μ

[4]   Με το τέλος του Β΄ ΠΠ τα Δωδεκάνησα εκχωρήθηκαν στην Ελλάδα με την Συνθήκη των Παρισίων της 10.2.1947, η οποία και παρέλαβε την περιοχή όπως αυτή ήταν οριοθετημένη από προηγούμενες συμφωνίες μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας, την συνθήκη της Λοζάνης (1923) και τις συμφωνίες-πρωτόκολλα που επακολούθησαν στις 4.1.1932 και 28.12.1932. Κατά συνέπεια τα ιταλοτουρκικά όρια, απλά μεταβλήθηκαν σε ελληνοτουρκικά λόγω της διαδοχής κράτους. Έτσι, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αμφισβητηθούν αφού η Σύμβαση της Βιέννης (23.5.1969), αναφερόμενη σε τέτοιες περιπτώσεις, αποκλείει ρητά (με το άρθρο 11) την περίπτωση λήξης της συνθήκης ή τη δυνατότητα αποχώρησης μέρους της αφού η συνθήκη καθορίζει «μεθοριακή γραμμή».
 

 

 

ΠΗΓΕΣ

wikipedia.org   

apokalypsis.gr  

energia.gr  

protothema.gr   

ireporterworld.com

isalos.net

energia.gr   

http://www.marineregions.org

eleftherostypos.gr   

eleftheria.gr    

liberal.gr     

elzoni.gr    

youtube.com

cnn.gr    

Search