ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΓΙΑΛΕΣ. Ο ΗΡΩΑΣ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΟΥ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Κρήτη, τουρκοκρατία. Οι Κρήτες βρίσκονται σε δεινή θέση αντιμετωπίζοντας έντονη καταπίεση, βαριά φορολόγηση, βιαιοπραγίες αλλά και δολοφονίες, με αποτέλεσμα το νησί να βρίσκεται στα πρόθυρα επανάστασης. Τον Ιανουάριο του 1897 οι Τούρκοι πυρπολούν συνοικίες και ιδιοκτησίες χριστιανών και προβαίνουν σε σφαγές στα περίχωρα των Χανίων…

Οι Κρήτες ξεσηκώνονται και αναλαμβάνουν δράση πολιορκώντας περιοχές όπου κυριαρχούσε το τουρκικό στοιχείο. Στις 24 Ιανουαρίου πραγματοποιείται σύσκεψη στο σπίτι του Έλληνα πρόξενου στην Χαλέπα όπου αποφασίζεται να κηρυχθεί η ένωση με την Ελλάδα και να κληθεί ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ να καταλάβει το νησί.

Στις 25 Ιανουαρίου συγκεντρώνονται στο Ακρωτήρι περί τους 100 επαναστάτες, των οποίων το ψήφισμα κήρυσσε την κατάλυση της τουρκικής κατοχής και καλούσε τον Έλληνα βασιλιά να παρέμβει.

Την επόμενη μέρα συρρέουν και άλλοι ένοπλοι επαναστάτες, υψώνεται η ελληνική σημαία και οργανώνεται στρατόπεδο στο Ακρωτήρι επειδή αφενός μεν βρίσκεται κοντά στα Χανιά, αφετέρου δε λόγω της στρατηγικής του θέσης τους δίνει την δυνατότητα να παρακολουθούν κάθε κίνηση από και προς την πόλη.  

Οι «Μεγάλες Δυνάμεις» (Ιταλία, Γαλλία, Αυστρία, Γερμανία, Αγγλία και Ρωσία) απορρίπτουν το επαναστατικό αίτημα και αποφασίζουν την διεθνή κατοχή των πόλεων Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου.

Με την εξέλιξη αυτή, αποφασίζεται από τον βασιλιά Γεώργιο και την κυβέρνηση Δεληγιάννη η άμεση αποστολή στρατού, η οποία πραγματοποιείται με μοίρα του ελληνικού στόλου που αποπλέει από τον Πειραιά.

Το εκστρατευτικό σώμα 1.500 ανδρών υπό τον Συνταγματάρχη Τιμολέοντα Βάσσο αποβιβάζεται στις 3.2.1897 στο Κολυμπάρι, ενώ παράλληλα αποστέλλονται στο Ηράκλειο και το Ρέθυμνο εθελοντές και πολεμοφόδια.

Ο Συνταγματάρχης Βάσσος ανακοινώνει ότι έχει αποστολή την κατάληψη του νησιού στο όνομα του βασιλιά των Ελλήνων και κινείται προς τα Χανιά, αντιμετωπίζοντας με επιτυχία τις τουρκικές δυνάμεις που συναντά στο δρόμο του. Ωστόσο ανακόπτεται από αγήματα του ενωμένου στόλου, ενώ παράλληλα δέχεται μήνυμα από την ελληνική κυβέρνηση η οποία του συνιστά ψυχραιμία και αποφυγή σύγκρουσης με τις «Μεγάλες Δυνάμεις».

Στις 4.2.1987 ο Γενικός Διοικητής Κρήτης Ισμαήλ Βέης καλεί τους επαναστάτες να παραδώσουν τα όπλα αλλά εκείνοι αρνούνται. Την ίδια μέρα ο ύπαρχος του θωρηκτού «Ύδρα» Κωνσταντίντος Κανάρης (εγγονός του Ναυάρχου Κανάρη), παραδίδει στους επαναστάτες την μεγάλη πολεμική ελληνική σημαία με την κορώνα στη μέση, την οποία και αναρτούν σε περίοπτη θέση, στο ύψωμα του Προφήτη Ηλία στο Ακρωτήρι.

Την 9.2.1897 ο επικεφαλής των Ναυάρχων Ιταλός Κανεβάρο, αρχίζει τον ναυτικό βομβαρδισμό του στρατοπέδου των επαναστατών. Το σύνθημα δίνεται από την ναυαρχίδα του ενωμένου στόλου, το θωρηκτό «Σικελία».

Σύμφωνα με το «Ημερολόγιο του Στρατοπέδου του Ακρωτηρίου», τα γερμανικά πυρά ήταν τα πρώτα που ξεκίνησαν τον βομβαρδισμό, τα αγγλικά πυρά ήταν ιδιαίτερα πυκνά, τα ρωσικά ιδιαίτερα ευθύβολα, ενώ τα αυστριακά (προφανώς σκόπιμα) ρίχνονταν μάλλον εναντίον των τουρκικών θέσεων παρά των Κρητικών. Κατά τους Γάλλους τα πολεμικά πλοία τους, δεν συμμετείχαν στον βομβαρδισμό, πράγμα που ισχυρίζονται και οι Ιταλοί πολεμικοί ανταποκριτές για τα ιταλικά πλοία που συμμετείχαν στην «επαίσχυντη αυτή ενέργεια».

Κατά την διάρκεια του σφοδρού βομβαρδισμού, πέραν των επαναστατών, στόχο αποτελεί και η ελληνική σημαία. Δύο φορές πέφτει χτυπημένη από οβίδες και δύο φορές ο επαναστάτης Σπύρος Καγιαλεδάκης ή Καγιαλές με κίνδυνο της ζωής του την ξαναστήνει.   

Όταν μια τρίτη οβίδα θρυμματίζει τον ιστό της, ο Καγιαλές την σηκώνει και την κρατά ψηλά κάνοντας το σώμα του ιστό. Βλέποντας οι Ναύαρχοι την σημαία να κυματίζει με αυτόν τον τρόπο, διέταξαν παύση του βομβαρδισμού.

Οι επαναστάτες πανηγυρίζουν, αλλά ζητωκραυγές και χειροκροτήματα ακούγονται όχι μόνο από τα ελληνικά πλοία αλλά και από ιταλικά και γαλλικά, ενώ στο θωρηκτό «Ύδρα» ψέλνεται ο εθνικός ύμνος

 

Ο επικεφαλής Ναύαρχος Κανεβάρο, γράφει στα απομνημονεύματά του: «Μου έκανε βαθιά εντύπωση η ψυχραιμία των επαναστατών. Μου έφερε δάκρυα στα μάτια η στάση των. Μου συγκλονιζόταν η ψυχή όταν μετά από κάθε οβίδα ακουγόταν η ζητωκραυγή: Ζήτω η Ελλάς. Η ανύψωση της σημαίας με αυτόν τον τόσο ηρωικό τρόπο, αποτέλεσε μια στιγμή της ζωής μου που δεν θα λησμονήσω ποτέ. Η ψυχή μου ήταν απ’ αρχής μαζί τους, όπως και των πληρωμάτων μου, που βομβάρδιζαν με πόνο στην καρδιά και ζητωκραυγάζοντας τους γενναίους».

Όπως διηγείται αργότερα ο ίδιος ο Βενιζέλος, ο Καναβέρο του είχε πει πως έμεινε άναυδος από την ιδιαίτερα ηρωική αυτή πράξη που νίκησε την ευρωπαϊκή διπλωματία, όχι μόνο γιατί επέφερε την άμεση παύση του βομβαρδισμού, όχι μόνο γιατί είχε σαν αποτέλεσμα την υποβολή ευνοϊκών εισηγήσεων των ναυάρχων προς τις κυβερνήσεις τους για το θέμα της Κρήτης, αλλά και γιατί με την συμβολή πολλών ξένων δημοσιογράφων έγινε η αιτία να οργανωθούν συλλαλητήρια σε διάφορες χώρες. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ο ευρωπαϊκός τύπος «βάφτισε» τότε τον βομβαρδισμό του Ακρωτηρίου ως «αντιναυαρίνο», εκφράζοντας την αποδοκιμασία του

 

Μετά από λίγους μήνες, το 1898, η Κρήτη κέρδισε την αυτονομία της από την οθωμανική αυτοκρατορία, που προηγήθηκε της ένωσής της με την Ελλάδα την 1.12.1913, ενώ ο ήρωας Σπύρος Καγιαλές – Καγιελεδάκης έγινε σύμβολο του αγώνα των Κρητικών για την ένωση με την Ελλάδα  

 

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ... ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΣΤΟ

Ο Σπύρος Καγιαλές γεννήθηκε το 1872 και καταγόταν από ιστορική οικογένεια της οποίας όλοι οι άντρες έλαβαν μέρος σε όλους τους αγώνες της εποχής τους για την ελευθερία και την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα

Υπηρέτησε στο Ακρωτήρι από την αρχή της Επανάστασης του 1897 μαζί με τους τέσσερις αδελφούς του, ενώ έλαβε και μέρος στις μάχες του Δρίσκου κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913, όπου και πάλι διακρίθηκε για την ανδρεία του και τιμήθηκε με την απονομή ειδικών μεταλλίων.

Γενναίος πολεμιστής υπήρξε και ο μονάκριβος γιος του Γιώργος, που διακρίθηκε στα πεδία των μαχών στη Μακεδονία, όπου και έπεσε. Ο χαμός του αγαπημένου του γιου, σημάδεψε την υπόλοιπη ζωή του και υπήρξε η πραγματική αιτία του θανάτου του,

Πέθανε στη Χαλέπα στις 5 Σεπτεμβρίου 1929, όπου και αναπαύεται στον οικογενειακό του τάφο στο νεκροταφείο της Αγίας Φωτεινής.

 

ΣΧΟΛΙΟ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

Είναι θλιβερό ότι μετά από τόσα χρόνια στα θρανία, ποτέ δεν άκουσα την οποιαδήποτε αναφορά στο όνομά του ... Είναι θλιβερό που το 12τάξιο σχολείο μου έκρυψε την ύπαρξή του ...  Το γιατί είναι απόλυτα αντιληπτό, αλλά και ιδιαίτερα τραγικό ...

Ι.Π

 

 

ΠΗΓΕΣ

wikipedia.org

explorecrete.com

zarpanews.gr

Search